ОШ ШААРЫНЫН АЙМАГЫНДАГЫ ДАРАК ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ЖАЛБЫРАК БЕТИНДЕ ТОПТОЛГОН ЧАҢДЫН КУРАМЫН ТАЛДОО

Авторы

  • Абсатаров Равшанбек Ракманалиевич А.Ж. атындагы Ош мамлекеттик педагогикалык университети. Мырсабеков
  • Казиева Гүлзат Хакимовна А.Ж. атындагы Ош мамлекеттик педагогикалык университети. Мырсабеков
  • Сатаева Күмүшай Беделовна А.Ж. атындагы Ош мамлекеттик педагогикалык университети. Мырсабеков
  • Турдуева Кулпунай Жаныбаевна А.Ж. атындагы Ош мамлекеттик педагогикалык университети. Мырсабеков

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.56122/..v1i2.663

Ключевые слова:

Ош шаары, дарак өсүмдүктөрү, жалбырак бети, чаң, элементтик курам, химиялык элементтер, оор металлдар, спектралдык анализ, шаардык экосистема, экологиялык мониторинг.

Аннотация

Макалада Ош шаарынын Ак-Тилек, Ак-Ниет аллеясы, Черемушки кичи райондорунда жана И. Разаков көчөсүндө өскөн дарак өсүмдүктөрүнүн жалбырак бетинде топтолгон чаңдын элементтик курамы изилденди. Жалбырак үлгүлөрү вегетация мезгилинде, июль айынын ортосунда жыйналып, лабораториялык шартта спектралдык анализ ыкмасы менен текшерилди. Изилдөөнүн жүрүшүндө марганец (Mn), титан (Ti), жез (Cu), хром (Cr), коргошун (Pb) жана башка химиялык элементтердин, ошондой эле айрым негизги оксиддердин курамы аныкталды. Натыйжалар элементтердин концентрациялары өсүмдүктөрдүн түрүнө жана үлгү алынган аймакка жараша айырмаланарын көрсөттү. Марганецтин эң жогорку концентрациясы Черемушки аймагындагы жүзүмдүн жалбырагында 85 мг/кг, ал эми титандын эң жогорку көрсөткүчү Ак-Ниет аллеясындагы магнолияда 130 мг/кг түздү. Алынган маалыматтар дарак өсүмдүктөрүнүн жалбырактарында чаң бөлүкчөлөрү жана алардын курамындагы химиялык элементтер топтолорун көрсөтөт. Изилдөөнүн жыйынтыктары шаардык жашыл аймактардын экологиялык абалын баалоодо жана чаң менен булганууга мониторинг жүргүзүүдө жалбырак үлгүлөрүн пайдалануу мүмкүнчүлүгүн негиздөөгө багытталган.

Библиографические ссылки

Кавеленова Л.М., Кведер Л.В. Методы контроля за состоянием окружающей среды. − Самара: Самарский университет, 2006. – 100 с.

Машинский Л.О. Город и природа. (Городские зеленые насаждения). - М.: Стройиздат, 1973. - 227 с.

Горбатовский В.В., Рыбальский Н.Г. Экологическая безопасность в городе // http://old.priroda.ru, 2003.

Скрипальщикова Л.Н. Пылеаккумулирующая способность сосновых и березовых фитоценозов лесостепных районов Сибири // География и природные ресурсы, № 1. – 1992. – С. 39-44.

Подзоров Н.В. Пылефильтрующая способность насаждений // Лесное хозяйство, № 1. – 1967. – С. 39-40.

Дончева-Бонева М. Воздействие токсических газов на содержание пигментов в хвое сосны обыкновенной // Влияние атмосферного загрязнения и других антропогенных и природных факторов на дестабилизацию состояния лесов Центральной и Восточной Европы: матер. междунар. науч. конф. – М.: МГУЛ, 1996. – С. 56-57.

Чернышенко О.В. Пылефильтрующая способность древесных растений в городе и ее экологическое значение // Экология, мониторинг и рациональное природопользование: научн. труды. Выпуск 307(1). – М.: МГУЛ, 2001в. – С. 124-132.

Dochiger L.S. Interception of airborne particles by tree plantings // J. Ervir. Qual., 1980. − № 2. – P. 265-268.

Supuka J. Ecological importance of woody plants in reduction of the reduction on the solid particles impacts in settlements //Folia Dendrologica, 1997. - № 1-2. – P. 85-95.

Опубликован

2026-11-08

Как цитировать

Абсатаров, Р., Казиева, Г., Сатаева, К., & Турдуева, К. (2026). ОШ ШААРЫНЫН АЙМАГЫНДАГЫ ДАРАК ӨСҮМДҮКТӨРҮНҮН ЖАЛБЫРАК БЕТИНДЕ ТОПТОЛГОН ЧАҢДЫН КУРАМЫН ТАЛДОО. Вестник Ошского государственного педагогического университета имени А.Мырсабекова, 1(2). https://doi.org/10.56122/.v1i2.663

##plugins.generic.recommendByAuthor.heading##

<< < 1 2