“САМАНЧЫНЫН ЖОЛУ” ПОВЕСТИНДЕГИ АЯЛДЫН ИНСАНДЫК ЭРКИНДИГИ ЖАНА СОЦИАЛДЫК ЖООПКЕРЧИЛИГИ: ТОЛГОНАЙДЫН ОБРАЗЫНЫН МИСАЛЫНДА
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.56122/..v1i1.560Ключевые слова:
Чыңгыз Айтматов, Толгонайдын образы, инсандык эркиндик, социалдык жоопкерчилик, экзистенциалдык диалог, герменевтикалык талдоо, этикалык тандоо, гуманизм, гендердик аспектАннотация
Бул макалада Чыңгыз Айтматовдун “Саманчынын жолу” повестиндеги Толгонайдын образы инсандык эркиндик жана социалдык жоопкерчилик түшүнүктөрүнүн өз ара айкалышында комплекстүү изилдөөгө алынат. Изилдөөнүн актуалдуулугу каармандын тагдырын заманбап гендердик жана экзистенциалдык маселелердин контекстинде жаңыча баалоо зарылчылыгы менен шартталган. Макалада согуштук экстремалдык шарттарда каармандын социалдык статусунун “үй-бүлө очогун сактоочудан” коомдук лидерликке чейинки трансформациясы деталдуу талданды. Автор Толгонайдын образындагы ички эркиндикти коомдук стереотиптерден жана эскичил моралдык нормалардан өйдө туруу мүмкүнчүлүгү катары негиздейт. Алимандын тагдырына карата жасаган этикалык тандоосу аркылуу каармандын универсалдуу гуманизмдин жаңы моделин түзгөндүгү далилденди. Методологиялык негиз катары герменевтикалык ыкма колдонулуп, Толгонай менен Жер-Эненин диалогу каармандын абийир алдындагы отчету катары чечмеленди. Повесттеги метафоралык образдар каармандын жеке трагедиясын планетардык масштабга көтөрүп, аны тиричиликтин түбөлүктүүлүгүнүн символуна айландырганы көрсөтүлдү.
Библиографические ссылки
Айтматов Чыңгыз. Чыгармаларынын он томдук толук жыйнагы: 1-том. Повесттер. /Түз.: А.Акматалиев, А.Кыдырманбетова. – Бишкек: “Улуу тоолор”, 2018. – 524 б.
Айтматов, Ч. Т. Саманчынын жолу: Повесттер, аңгемелер / Ч. Т. Айтматов. – Бишкек: Бийиктик, 2009. – 320 б.
Акматалиев, А. А. Чыңгыз Айтматов: Адам жана Аалам / А. А. Акматалиев. – Бишкек: Илим, 2013. – 456 б.
Ибраимов, О. Чыңгыз Айтматов: Жашоосу жана чыгармачылыгы / О. Ибраимов. – Бишкек: Турар, 2018. – 512 б.
Асаналиев, К. Көркөмдүк өнөрү: Адабий-сын макалалар / К. Асаналиев. – Фрунзе: Кыргызстан, 1982. – 256 б.
Элебаева, А. Б. Айтматовдун чыгармаларындагы гуманизм идеялары / А. Б. Элебаева. – Бишкек, 2015. – 120 б.
Кадырбекова, А. Кыргыз адабиятындагы аялдардын образы: Гендердик аспект // Илимий макалалар жыйнагы. – 2021. – №4. – Б. 45-50.
Б.Ашымбаев. Чыңгыз Айтматов. – Фрунзе, 1965. – 153-154-б.
Гачев, Г. Д. Чингиз Айтматов (В свете мировой культуры) / Г. Д. Гачев. – Бишкек: Адабият, 1989. – 488 с.
Токтогулова, Г. Т. Түркстан крайындагы тилдердин колдонулушун тарыхый талдоо / Г. Т. Токтогулова // Вестник Ошского государственного педагогического университета имени А. Мырсабекова. – 2024. – No. 1(23). – P. 119-126. – EDN JXVVQJ.
Токтогулова, Г. Т. Жусуп Абдрахмановдун башкаруучулук жана инсандык сапаттары / Г. Т. Токтогулова // Вестник Ошского государственного педагогического университета имени А. Мырсабекова. – 2021. – No. 1(17). – P. 192-195. – EDN ZFOKDK.
Опубликован
Как цитировать
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 А. Мырсабеков атындагы Ош мамлекеттик педагогикалык университетинин жарчысы

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
This work is licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License. To view a copy of this license, visit http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ or send a letter to Creative Commons, PO Box 1866, Mountain View, CA 94042, USA.





