ЧЫҢГЫЗ АЙТМАТОВДУН СИМВОЛИЗМИНИН КӨРКӨМ-ФИЛОСОФИЯЛЫК ӨЗГӨЧӨЛҮКТӨРҮ: ЭЛДИК МУРАС МЕНЕН ГЛОБАЛДЫК МАСЕЛЕЛЕРДИН СИНТЕЗИ «БИРИНЧИ МУГАЛИМ» ПОВЕСТИНИН НЕГИЗИНДЕ)

Авторы

  • Мехринса Сулайманова Андижан мамлекеттик педагогикалык институту

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.56122/..v1i1.564

Ключевые слова:

архетип, образ, метафора, символизм, фольклордук элементтер.

Аннотация

Чыңгыз Айтматовдун  «Биринчи мугалим» чыгармасындагы символикалык образдар чыгарманын терең философиялык жана көркөмдүк катмарын ачып кѳрсѳтѳт. Айтматов кыргыз адабиятынын көрүнүктүү өкүлү катары, улуттук фольклордук элементтерди, мифологиялык мотивдерди жана символдорду колдонуу аркылуу адамзаттын универсалдуу проблемаларын – билим, сүйүү, коомдук өзгөрүү, жаратылыш менен адамдын байланышын чагылдырган. Анын чыгармалары кыргыз адабиятын дүйнөлүк деңгээлге чыгарган, анткени символизм улуттук иденттүүлүктү сактоо менен бирге глобалдуу темаларды күчөтөт.

Бул макаладагы символикалык образдарды талдоонун актуалдуулугун тереңирээк карап көрсөк, ал бир нече аспектиде өз маанисин сактайт. Негизгиси, Айтматовдун чыгармачылыгы улуттук иденттүүлүктү калыптандырууда чоң роль ойнойт, ал эми символикалык образдар (мисалы, кош теректер, мектеп бөлмөсү, айыл пейзажы) аркылуу өткөндү жана келечекти байланыштырып, адамзаттын универсалдуу маселелерин ачып кѳрсѳтѳт. Бул талдоо жөн гана адабий изилдөө эмес, бүгүнкү күндө да коомдук мааниге ээ, анткени билим берүү кризис, гендердик теңчилик жана маданий мурасты сактоо сыяктуу глобалдык проблемалар менен резонанс жаратат.

Библиографические ссылки

Айтматов Ч. Биринчи мугалим: Повесть - Б.,2024. - 68 б.

Алимбеков А. ХХ кылымга чейин кыргыз коомундагы билим берүүнүн айрым аспекттери. Вестник Ошского госудаственного педагогического университета имена А.Мырсабекова. Том: 2. Номер: 2 (26) Год: 2025.

Билбаева Г.Ж., Садыков А. «Биринчи мугалим» («кош терек» сыры) Наука и новые технологии, № 5-6. 4б.

Матисманова А.У. Ч.Айтматовдун «Ак кеме» повестинде элдик педагогиканын чагылдырылышы. Вестник Ошского госудаственного педагогического университета имена А.Мырсабекова. Том: 2. Номер: 2 (26) Год: 2025.

https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BD%D1%87%D0%B8_%D0%BC%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BC

Опубликован

2026-05-15

Как цитировать

Сулайманова , М. (2026). ЧЫҢГЫЗ АЙТМАТОВДУН СИМВОЛИЗМИНИН КӨРКӨМ-ФИЛОСОФИЯЛЫК ӨЗГӨЧӨЛҮКТӨРҮ: ЭЛДИК МУРАС МЕНЕН ГЛОБАЛДЫК МАСЕЛЕЛЕРДИН СИНТЕЗИ «БИРИНЧИ МУГАЛИМ» ПОВЕСТИНИН НЕГИЗИНДЕ). Вестник Ошского государственного педагогического университета имени А.Мырсабекова, 1(1), 164–168. https://doi.org/10.56122/.v1i1.564