ЧЫҢГЫЗ АЙТМАТОВДУН ЧЫГАРМАЛАРЫНДАГЫ УЛАМЫШТАР ЖАНА ТАРЫХЫЙ ФАКТЫЛАР

Авторы

  • Шамир Мондошов А.Мырсабеков атындагы, Ош мамлекеттик педагогикалык университети
  • Самарбек Осмонов А.Мырсабеков атындагы, Ош мамлекеттик педагогикалык университети

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.56122/..v1i1.603

Ключевые слова:

легенда, уламыш, миф, тарыхый фактылар, жужандар, фольклор, маңкурт, Эне-Бейит, найман.

Аннотация

Бул макалада Ч. Айтматовдун “Кылым карытар бир күн” романында фольклорду, легенда, уламыштарды жана тарыхый фактыларды пайдалануудагы чеберчилиги баяндалды. Анткени тарыхый уламыштар белгилүү деңгээлде чыгарманын идеясына салым кошуучу булак катары кеңири колдонулат.

Жазуучу дүйнөгө тараткан “маңкурт” сөзү тарыхта белгилүү болгон жуан-жуандардын мыкаачылык-баскынчылык саясатынын негизинде пайда болгондугун тарыхый окуялардын мисалында далилдеп берген.

Ал эми жужандар тууралуу маалымат Кытай тарыхнаамасында “беш варвар урууларынын доору” (б.з. 304-309-ж.ж.) деп аталган мезгилде болгону, алар Кытайдын түндүгундө улуу талаада тынымсыз согуш жүргүзүп турганы белгилүү.

Макалада автор уламыштардагы айрым так эместиктерге жол берген. Бирок көркөм адабий чыгарма болгондуктан, мындай кемчиликтер романдын маани-маңызын төмөндөтө албайт

Библиографические ссылки

Айтматов Ч. III том. – Ф., 1983. 113-115-б.б.

Аристов Н. А. Усуни и кыргызы или кара-кыргызы. –Б., 2001

Бартольд В. В. Кыргыз жана Кыргызстан тарыхы боюнча тандалма эмгектер. –Б., 1997

Гумилев Л. Н. Древние тюрки. – М., 1993

“Адабият гезити”. Айтматов менен маек. Россия, - Москва. 1994.

Кыргыз тилинин сөздүгү. – Б., 2011. 195-б.

Үкүбаева. Ч. Айтматов жана кыргыз адабияты. – Б., 2012.

Опубликован

2026-05-15