Чынгыз Айтматовдун көркөм мурасындагы табият концепциясы жана анын биологиялык билим берүүдөгү методикалык мааниси

Авторы

  • Майрамкул Сатыбекова Ж.Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети
  • Мээрим Каныбек кызы Ж.Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети
  • Айдай Жигитаалы кызы Ж.Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.56122/..v2i2.607

Ключевые слова:

Көркөм мурас, табият концепциясы, табият концепциясынын элементтери, биологиялык билим берүү, экологиялык көйгөйлөр, контент-анализ

Аннотация

Макалада Чынгыз Айтматовдун көркөм мурасындагы табият концепциясы философиялык, адабий жана педагогикалык өңүттө комплекстүү талдоого алынат. Изилдөөнүн максаты – Айтматов чыгармаларындагы табият образдарынын мазмундук, символдук жана баалуулук-маанилик өзгөчөлүктөрүн аныктоо, ошондой эле аларды биологиялык билим берүү процессине интеграциялоонун натыйжалуу методикалык моделин негиздөө.

Изилдөөдө герменевтикалык талдоо, контент-анализ, салыштырма-типологиялык ыкма жана педагогикалык эксперимент колдонулду. Теориялык талдоонун негизинде табият концепциясынын биосфералык, гуманисттик жана экологиялык-этикалык компоненттери системалаштырылды. Эксперименттик жыйынтыктар табиятка жоопкерчиликтүү мамилени калыптандырууда көркөм тексттердин дидактикалык потенциалы жогору экенин көрсөттү. Натыйжалар жалпы билим берүүчү мектептерде жана жогорку окуу жайларда биология сабагын гуманитарлаштыруунун илимий-методикалык негизи катары сунушталат.

Библиографические ссылки

Айтматов Ч. Ак кеме. – Фрунзе: Кыргызстан, 1988. – 224 с.

Айтматов Ч. И дольше века длится день. – М.: Советский писатель, 1980. – 512 с.

Вернадский В. И. Биосфера и ноосфера. – М.: Наука, 1988. – 520 с.

Bybee R. W. STEM Education Now: A Critical Analysis // Journal of Science Education and Technology. – 2018. – Vol. 27, № 4. – P. 1–12.

Bybee R. W. The Case for STEM Education: Challenges and Opportunities. – Arlington, VA: NSTA Press, 2013. – 120 p.

Захлебный А. Н., Дзятковская Е. Н. Образование для устойчивого развития в школе: теория и практика реализации ФГОС. – М.: Просвещение, 2015. – 208 с.

Зеер Э. Ф. Образование в условиях цифровой трансформации общества. – М.: Юрайт, 2019. – 256 с.

Leopold A. A Sand County Almanac and Sketches Here and There. – New York: Oxford University Press, 1949. – 295 p.

Мамедов Н. М. Экологическое образование и устойчивое развитие. – М.: Инфра-М, 2012. – 304 с.

Моисеев Н. Н. Человек и ноосфера. – М.: Молодая гвардия, 1990. – 352 с.

Сатыбекова М.А. Жалпы билим берүүчү орто мектепте “Биология” 7 – класс “Жаныбарлар” бөлүмүн окутууга карата жаңыча мамилелер // Международный научный журнал Наука. Образование. Техника. -Бишкек,2023.-218-228б. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=53958558

Сатыбекова М.А. ж.б. Биология 7 класс. Жаныбарлар / жалпы билим берүү мекемелери үчүн окуу китеби. -Бишкек, 2022. -255 б.

Сатыбекова М.А. Мектептик биологиялык билим берүүнүн мазмунун жана окутуу методикасын жаңылоонун негиздери // Международный научный журнал ALATOO ACADEMICSTUDIES.-Бишкек,2022.№2.116-123б. https://www.elibrary.ru/item.asp?id=49469543

UNESCO. Education for Sustainable Development: A Roadmap (ESD for 2030). – Paris: UNESCO Publishing, 2020. – 68 p.

Опубликован

2026-05-14

Как цитировать

Сатыбекова, М., Каныбек кызы, М., & Жигитаалы кызы, А. (2026). Чынгыз Айтматовдун көркөм мурасындагы табият концепциясы жана анын биологиялык билим берүүдөгү методикалык мааниси. Вестник Ошского государственного педагогического университета имени А.Мырсабекова, 2(2), 128–133. https://doi.org/10.56122/.v2i2.607