ЭКОЛОГИЯЛЫК БИЛИМ БЕРҮҮДӨ МАТЕМАТИКАНЫ ОКУТУУНУН ИННОВАЦИЯЛЫК ЫКМАЛАРЫ

Авторы

  • Зикирова Гулайым Абдылдаевна М.М.Адышев атындагы Ош технологиялык университети

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.56122/..v1i2.640

Ключевые слова:

математиканы окутуу, инновациялык технологиялар, математикалык моделдештирүү, экологиялык компетенттүүлүк, статистикалык талдоо, туруктуу өнүгүү.

Аннотация

Макалада экологиялык билим берүүнү өнүктүрүүдө математиканы окутуунун мүмкүнчүлүктөрү жана санариптик-инновациялык каражаттарды пайдалануунун методикалык аспектилери каралат. Математика менен экологиянын өз ара байланышын аныктоо аркылуу билим алуучулардын математикалык сабаттуулугун, экологиялык аң-сезимин жана жаратылышка жоопкерчиликтүү мамилесин калыптандыруунун жолдору негизделет. Экологиялык мазмундагы маалыматтарды пайыздык эсептөөлөр, статистикалык талдоо, таблицалар, графиктер жана математикалык моделдер аркылуу изилдөөнүн мүмкүнчүлүктөрү көрсөтүлөт. Сууну жана электр энергиясын үнөмдөө, тиричилик калдыктарынын көлөмүн эсептөө, айлана-чөйрөнүн булганышына байланыштуу маалыматтарды талдоо сыяктуу турмуштук мисалдар сунушталат. Ошондой эле Excel, GeoGebra жана башка санариптик каражаттарды колдонуу аркылуу студенттердин  изилдөөчүлүк жөндөмдөрүн, аналитикалык ой жүгүртүүсүн жана маалыматтык сабаттуулугун өнүктүрүү маселелери каралат. Долбоордук окутуу, практикалык тапшырмалар жана көйгөйлүү кырдаалдарды чечүү сыяктуу инновациялык ыкмалардын билим берүү процессиндеги мааниси белгиленет. Математика менен экологияны интеграциялап окутуу билим алуучулардын алган билимдерин турмушта колдонуу жөндөмүн өнүктүрүп, экологиялык көйгөйлөрдү математикалык көз караштан талдоого жана туруктуу өнүгүү принциптерин түшүнүүгө өбөлгө түзөт.

Библиографические ссылки

Осмонбетов К., Эргешов А., Ырсалиева А. Кыргыз Республикасындагы экологиялык билим берүүнүн жана тарбиялоонун проблемалары // Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин жарчысы. — 2024. — № 3 (119).

Тогусаков О. А., Козубаев О. К., Карабукаев К. Ш. Экологиялык билим берүүнүн философиялык негиздери. — Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын илимий басылмасы.

Мурзаибраимова Б. Б. Физиканы окутууда окуучулардын экологиялык сабаттуулугун калыптандыруу // Научные исследования в Кыргызской Республике. — 2024. — № 3/1.

Кадырова А. Окуучулардын экологиялык тарбиясын жана маданиятын калыптандыруунун жолдору // Ош мамлекеттик университетинин жарчысы. — 2025. — № 4.

Даминова И. Технологиялык-экологиялык билим берүү системасында этнопедагогикалык баалуулуктарды колдонуунун жолдору // Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын кабарлары. — 2025-жылдагы атайын чыгарылыш, №11.

Кокажаева А. Б., Байкадыр Г. А., Бергенжанова Г. Р. Обучение раздела «Тригонометрия» школьного курса математики во взаимосвязи с задачами экологического содержания // Известия. Серия: Педагогические науки. — 2025. — Т. 77, № 2.

Оразали Г., Даулеткулова А., Мекебаева Н. Методика преподавания геометрии в условиях цифровизации образования // Известия. Серия: Педагогические науки. — 2025. — Т. 76, № 1.

Кожашева Г. О., Бажи А. А., Есенова М. И., Насир Л. Методические подходы к оценке учебных достижений учащихся по математике в условиях цифровизации образования // Scientific Journal of Pedagogy and Economics. — 2024. DOI:

Дуйсебаева А., Туяков Е. А., Разак Ж. Н. Подготовка будущих учителей математики в цифровой образовательной среде // Scientific Journal of Pedagogy and Economics. — 2025. — Т. 417, № 5.

Абылкасымова А., Жумабай Н., Умиралханов А. Эффективность использования цифровых технологий на уроках математики в условиях STEM-образования // Journal of Educational Sciences. — 2026. — Т. 86, № 1.

Опубликован

2026-11-08