КЫРГЫЗСТАНДЫН ТҮШТҮГҮНҮН ШАРТЫНДА КОЛОРАДО КОҢУЗУНУН (LEPTINOTARSA DECEMLINEATA SAY) САНЫН ЖӨНГӨ САЛУУДА ЭНТОМОФАГДАРДЫН БИОЛОГИЯЛЫК ЭФФЕКТИВДҮҮЛҮГҮ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.56122/..v1i2.668Ключевые слова:
колорадо коңузу, Leptinotarsa decemlineata, энтомофагдар, өсүмдүктөрдү биологиялык коргоо, картошка.Аннотация
Макалада Кыргызстандын түштүгүнүн шарттарында картофель (Solanum tuberosum) эгиндериндеги колорад коңузунун (Leptinotarsa decemlineata Say) санын жөнгө салууда табигый энтомофагдардын биологиялык натыйжалуулугун аныктоо жана баалоо боюнча көп жылдык изилдөөлөрдүн жыйынтыктары сунушталган.
Маршруттук изилдөөлөрдүн, топуракты казып көрүү жана лабораториялык эсепке алуулардын негизинде 12 тукумга жана 7 түркүмгө кирген энтомофагдардын 25 түрү аныкталган. Зыянкечтин санын жөнгө салуучу негизги топтордун — коңуздардын (Carabidae), коксинелиддердин (Coccinellidae), алтын көздөрдүн (Chrysopidae) жана паразиттик жаргак канаттуулардын (Chalcididae) ролу толук мүнөздөлгөн. Фитофагдын тыгыздыгы төмөн болгон учурда (экинчи муунда бир өсүмдүккө бирден ашык эмес жумуртка салуу туура келсе) энтомофагдар комплекси зыянкечтин көбөйүшүн натыйжалуу кармап калууга жана массалык химиялык иштетүүлөрдүн зарылдыгын алдын алууга жөндөмдүү экени далилденген.
Жаратылышка жыл сайын кое берүү максатында атайын түзүлгөн биолабораториянын шартында сейрек кездешүүчү жана баалуу жырткыч — коңуз (Calosoma sycophanta L.) өстүрүүнүн практикалык аспектилерине өзгөчө көңүл бурулган. Алынган маалыматтар пестициддик жүктү азайтууга, агробиоартүрдүүлүктү сактоого жана экологиялык жактан таза айыл чарба продукциясын алууга багытталган өсүмдүктөрдү коргоонун интеграцияланган тутумун өнүктүрүүгө олуттуу салым кошот
Библиографические ссылки
Бегляров Г.А., Кузнецов Ю.Н., Ущеков А.Т. Методические указания по массовому разведению и испытанию эффективности златоглазки обыкновенной /Г.А. Бегляров – М.: Колос, 1972, 32с.
Гиляров, М. С. Метод количественного учета почвенной фауны /М. С. Гиляров //Почвоведение. — 1941. — № 4. — С. 48–77.
Доспехов, Б. А. Методика полевого опыта (с основами статистической обработки результатов исследований) /Б. А. Доспехов. — 5-е изд., доп. и перераб. — Москва: Агропромиздат, 1985. — 351 с.
Жеребцов, А. К. Определитель жужелиц (Coleoptera: Carabidae) Республики Татарстан [Текст] /А. К Жеребцов – Казань, 2000. 74 с.
Жусупбаева, Г. И. Биоэкологические особенности колорадского жука (Leptinotarsa decemlineata Say) и меры борьбы с ним в условиях юга Кыргызстана. Автореф. … дис. канд. биол. наук—Бишкек, 2015.— 24 с.
Жусупбаева, Г. И., Тешебаева, З. З. Роль кокцинеллид (Coccinellidae) в регуляции численности колорадского жука на юге Кыргызстана /Г. И. Жусупбаева, З. З. Тешебаева //Вестник Ошского государственного университета. — 2017. — № 3. — С. 112–115.
Токторалиев, Б. А., Жусупбаева, Г. И. Опыт лабораторного разведения красотела пахучего (Calosoma sycophanta L.) в условиях юга Кыргызстана /Б. А. Токторалиев, Г. И. Жусупбаева //Известия НАН Кыргызской Республики. — 2011. — № 2. — С. 85–88.
Barber, H. S. Traps for cave-inhabiting insects /H. S. Barber //Journal of the Elisha Mitchell Scientific Society. — 1931. — Vol. 46, № 2. — P. 259–266.
Heydemann, B. Die Die Bodenfauna der Agrikulturlandschaft /B. Heydemann. — Hamburg: Deutscher พerlag, 1956. — 315 S.
Опубликован
Как цитировать
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 Bulletin of the Osh State Pedagogical University named after A. Myrsabekova

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
This work is licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License. To view a copy of this license, visit http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ or send a letter to Creative Commons, PO Box 1866, Mountain View, CA 94042, USA.





