ТҮШТҮК КЫРГЫЗСТАНДЫН ӨЗГӨЧӨ КОРГООГО АЛЫНГАН ЖАРАТЫЛЫШ АЙМАКТАРЫНЫН БИОЛОГИЯЛЫК КӨП ТҮРДҮҮЛҮКТҮ ТУРУКТУУ САКТООДОГУ ЭКОЛОГИЯЛЫК РОЛУ

Авторы

  • Кудайбердиев Суймонкул Шананович М.М.Адышев атындагы Ош технологиялык университети
  • Исмаилова Жыпар Абдыласовна М.М.Адышев атындагы Ош технологиялык университети
  • Сатимбаев Туратбек Өзгөрүшович Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлигине караштуу Биотүрдүүлүктү сактоо жана өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактары департаменти

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.56122/..v1i2.682

Ключевые слова:

өзгөчө коргоого алынган аймактар, биологиялык көп түрдүүлүк, Түштүк Кыргызстан, экосистема, биосфералык корук, эндемиктер, экологиялык туруктуулук

Аннотация

Бул макалада Түштүк Кыргызстандын өзгөчө коргоого алынган табигый аймактарынын (ӨКТА) аймактагы биологиялык көп түрдүүлүктү жана уникалдуу экосистемаларды туруктуу сактоодогу экологиялык мааниси каралат. Илимий эмгекте Сары-Челек, Беш-Арал, Падыша-Ата сыяктуу мамлекеттик коруктардын жана улуттук парктардын эндемик өсүмдүктөр менен жаныбарлардын түрлөрүн коргоодогу ролу талдоого алынган. Ошондой эле, глобалдык климаттын өзгөрүүсү жана антропогендик факторлор шарттаган азыркы экологиялык чакырыктар жана аларды чечүү жолдору талкууланат.

Библиографические ссылки

Ашымов К. С., Давлеткулов А. Т. Түштүк Кыргызстандын өзгөчө коргоого алынган жаратылыш аймактарынын флорасы жана аларды коргоонун актуалдуу маселелери // Илим жана жаңы технологиялар. – Ош, 2018. – № 3. – Б. 45–50.

Ионов Р. Н., Лебедева Л. П. Растительный мир особо охраняемых природных территорий Кыргызстана и его экологическая роль // Вестник КНУ им. Ж. Баласагына. – Бишкек, 2015. – С. 112–118.

Кыргыз Республикасынын Кызыл китеби (2-басылышы) / КР Өкмөтүнө караштуу Курчап турган чөйрөнү коргоо жана токой чарбасы мамлекеттик агенттиги. – Бишкек, 2007. – 544 б.

Мамытов А. М. Экология и охрана биоразнообразия горных экосистем Южного Кыргызстана. – Ош: ОшМУнун жарчысы, 2020. – С. 78–85.

Сары-Челек мамлекеттик биосфералык коругунун тарыхы жана биоартүрдүүлүгү / Илимий эмгектердин жыйнагы. – Джалал-Абад, 2019. – 160 б.

Токтосунов А. Т. Экологические особенности и сохранение генофонда диких сородичей культурных растений в Беш-Аральском и Падыша-Атинском заповедниках // Известия НАН КР. – Бишкек, 2021. – № 2. – С. 34–41. Дин Ж.У., Аттокуров А.Ш. Заманбап санариптик инструменттерди тоо экосистемаларын изилдөөдө колдонуу // ОшМУнун Жарчысы. — Ош, 2026. — № 3. — Б. 85–92.

Шукуров Э. Дж. Сохранение биоразнообразия Кыргызстана: Проблемы и перспективы особо охраняемых природных территорий (ООПТ). – Бишкек: Илим, 2012. – 210 с.

Государственное агентство охраны окружающей среды и лесного хозяйства при Правительстве КР. Национальный доклад о состоянии окружающей среды Кыргызской Республики за 2015–2020 годы. – Бишкек, 2021.

Biodiversity Assessment for Kyrgyzstan / USAID Report on Protected Areas and Forest Ecosystems in Southern Kyrgyzstan. – Bishkek, 2019. – 88 p.

Мэгарран Э. Экологическое разнообразие и его измерение / Пер. с англ. — М.: Мир, 1992. — 184 с. (Шеннон жана Симпсон индекстерин эсептөө ыкмалары боюнча классикалык негизги адабият).

Роулингсон Б. Введение информационные системы и дистанционное зондирование Земли / Пер. под ред. д.г.н. Прохорова. — М.: Практика, 2018. — 312 с. (Landsat жана Sentinel спутниктеринин сүрөттөрүн талдоо ыкмалары).

Чодураев Т. М., Кулматов Р. А. Геоинформатика жана аралыктан зонддоо методдорунун экологияда колдонулушу // КУУнун Жарчысы. — Бишкек, 2019. — № 2. — Б. 88–94. (Кыргызстандагы ГИС жана спутниктик мониторинг ыкмалары боюнча жергиликтүү булак

Опубликован

2026-11-08

Как цитировать

Кудайбердиев , С., Исмаилова, Ж., & Сатимбаев, Т. (2026). ТҮШТҮК КЫРГЫЗСТАНДЫН ӨЗГӨЧӨ КОРГООГО АЛЫНГАН ЖАРАТЫЛЫШ АЙМАКТАРЫНЫН БИОЛОГИЯЛЫК КӨП ТҮРДҮҮЛҮКТҮ ТУРУКТУУ САКТООДОГУ ЭКОЛОГИЯЛЫК РОЛУ. Вестник Ошского государственного педагогического университета имени А.Мырсабекова, 1(2), 74–81. https://doi.org/10.56122/.v1i2.682

##plugins.generic.recommendByAuthor.heading##